| Edu - TractusTowarzystwo Krzewienia Oświaty Polskiej w Danii Polsk Oplysnings Forbund i Danmark | |
|
Menu: Search: Powered by Website Baker |
Syntetyczne ujęcie zagadnień związanych z nauką o komunizmie w Polsce ma, w zamierzeniach autorki, pomóc nauczycielom w rozplanowaniu kolejnych lekcji.
Komunizm w Polsce (sowietyzacja Polski) „Narodziny systemu” 22 lipca 1944- manifest PKWN, dyktatura monopartyjna i utrata suwerenności, podporządkowanie ZSRR z równoległym wycofaniem uznania rządu RP na uchodźctwie. 1945- narzucenie porządku NKWD służbom MO, UB, KBW i aresztowanie żołnierzy AK podziemia i wywożenie do łagrów. 21 czerwca 1945- proces „16”. TRJN- legalny nowy rząd (Osóbka- Morawski, Gomułka, Mikołajczyk). Stronnictwa demokratyczne: a) Komuniści: PPS, SL, SD, PRL 19 stycznia 1947- wybory, na 89,9% oficjalnie startujących 80% otrzymało SD, co dało podejrzenie sfałszowania wyborów. Aresztowanie przez MO i UB przeciwników, czyli opozycjonistów. 1947-52- jedyny kandydat Bolesław Bierut prezydentem, po konstytucji I sekretarz do 1956. Premier Józef Cyrankiewicz b) PSL i PSL Wyzwolenie: Opozycja (tzw. awanturnicy polityczni) Stanisław Mikołajczyk (przedstawiciel rządu londyńskiego) Zagrożony aresztowaniem podaje się do dymisji i emigruje do USA PSL + SL = ZSL „Okowy stalinizmu” 15-21 XII 1948- kongres: PPS+ PPR= PZPR- jego najwyższa władza to Biuro Polityczne (8 członków PPR i 3-PPS). Rządy totalitarne (wpływ na wszystkie dziedziny życia). Formalnie istnieje 3 partie: PZPR, SD i ZSL (dwie ostatnie ściśle kontrolowane). W rzeczywistości rządzi jedna partia i w 1949 roku liczy 1,3 mln członków (co 10 Polak) 1951- aresztowanie Wł. Gomułki (za sprzeciw wobec kolektywizacji rolnictwa i połączenie PPS i PRL) 22 VII 1952- wchodzi w życie konstytucja PRL, zmiana nazwy państwa na PRL, zniesienie urzędu prezydenta. Rządy nomenklatury (obsadzenie stanowisk). MBP- okres terroru, czystek, tortur (np. biskup kielecki,- Czesław Kaczmarek, dowódca Kedywu- Emil Fieldorf), represji, fałszowanie historii, cenzura, internowania i walki z kościołem (np. arcybiskup Stefan Wyszyński 1953-56). „Okres realnego socjalizmu” 1956-81 1953- śmierć Stalina (czystki w ZSRR- 6mln ludzi); 1956- smierć Bieruta: a) Rehabilitacja, np. Wł. Gomułki- 1955; St. Wyszyńskiego- 1956. b) Destalinizacja (koniec prześladowań).
a) Natolińczycy (nazwa od Natolina- dzielnicy Wa-wy)- wierni Stalinowi; b) Puławianie (przeciwni rządom stalinowskim, żądających reform)- zwycięstwo, I sekretarzem Wł. Gomułka. X 1956- VIII plenum KCPZPR- najazd wojsk radzieckich (120 tys) Celem uspokojenie sytuacji w Polsce i odwrót wraz z Chruszczowem. Demokratyzacja życia politycznego PZPR: a) Zwalczanie rewizjonistów dążących do radykalnych zmian zwanych wcześniej puławianami. Rozpętanie nagonki i przeprowadzenie czystek w PZPR. 1966- obchody Millenium chrztu Polski- zaostrzenie stosunków z kościołem; 1968- stłumienie studenckich demonstracji w W-wie i Krakowie; 1968- interwencja LWP w Czechosłowacji pod dowództwem Floriana Siwickiego w ramach interwencji państw układu Warszawskiego; 1970- bunt robotników na Wybrzeżu stłumiony przez SB i MO; oddziały WP- 45 osób zginęło i 1000 rannych. 1970- oficjalna rezygnacja Gomułki ze stanowiska I sekretarza KC na rzecz Edwarda Gierka. Oficjalny powód to „choroba oczu”. 1970-80- rządy Edwarda Gierka (propaganda sukcesu, kredyty, zadłużenia, bankructwo) 1980- powstaje Solidarność (10 mln członków w przeciągu roku). 13 XII 1981-VII 1983- stan wojenny- Wojciech Jaruzelski. Opracowała Małgorzata Chojnacka |