ZJAZD NAUCZYCIELI  JĘZYKA  POLSKIEGO W NIEMCZECH

                                                  22 - 24 kwiecień 2005

Delegacja nauczycieli polonijnych z Danii wzięła udział w I Zjeździe Nauczycieli Języka Polskiego w Niemczech, zorganizowanym przez Chrześcijańskie Centrum Krzewienia Kultury, Tradycji i Języka Polskiego w Niemczech.
Zjazd odbył się w dn. 22-24 kwietnia w Domu Polskiej Misji Katolickiej w Niemczech „Concordia” w Herdorf – Dermbach. Zjazd objęli swoim patronatem: Marszałek Senatu RP - L. Pastusiak, Prezes Wspólnoty Polskiej prof A. Stelmachowski., - Ambasador RP w Niemczech - Andrzej Byrt oraz Rektor PMK w Niemczech - ks. Prałat S. Budyń.

Zjazd postawił sobie dwa główne cele:

· wypracowanie wspólnej koncepcji oświaty polonijnej
· wypracowanie wspólnego projektu promującego język polski w realiach Unii Europejskiej.

 
Delegaci z różnych organizacji i zaproszeni goście dyskutowali wiele bardzo istotnych zagadnień związanych z nauczaniem języka polskiego i kultury polskiej. Zwracano uwagę na trudne w tym kraju uwarunkowania oświaty polonijnej, w tym przede wszystkim na niewywiązywanie się strony niemieckiej z ustaleń zawartych w traktacie polsko-niemieckim, regulującym dwustronne stosunki pomiędzy Polską a Niemcami. Mówił o tym w swoim wystąpieniu prof. dr hab. inż. Piotr Małoszewski, wiceprzewodniczący Chrześcijańskiego Centrum.
Wśród licznie prezentowanych referatów na uwagę niewątpliwie zasługuje referat ks. dr K. Kosickiego: „Szkoła polska na emigracji miejscem przekazywania wartości religijno - patriotycznych” oraz wystąpienie ks. Prałata R. Mroziuka, który rozważał znaczenie wartości patriotyzmu i polskości w warunkach integrującej się Europy.
Dr Maria Małaśnicka Miedzianogóra z TKOP w Danii przedstawiła referat: ”Portfolio językowe jako skuteczne narzędzie polityki językowej w państwach unijnych ”, który spotkał się z dużym zainteresowaniem uczestników zjazdu. Zawarte w nim wnioski i postulaty dotyczące polonijnej polityki oświatowej, zostały przyjęte do realizacji wraz z innymi, wypracowanymi przez grupy robocze Zjazdu.

Uczestnicy Zjazdu w przerwach obrad obejrzeli spektakl teatralny w wykonaniu dzieci ze szkoły przy PMK w Karlsrue oraz występ dziecięcego zespołu tanecznego „Krakowiak” ze szkoły przy PMK we Frankfurcie, prowadzonego przez Panią Halinę Koblenzer, która jest Koordynatorem Nauczania Przedmiotów Ojczystych przy PMK w Niemczech i organizatorką Zjazdu.
Gościem części artystycznej Zjazdu był także znany aktor polski, dyrektor Teatru Wielkiego w Warszawie, Jan Englert, który mówił nauczycielom o słowie jako tworzywie twórczości.

Przebieg całego zjazdu nauczycieli języka polskiego w Niemczech wskazuje wyraźnie, że próbują oni zmodernizować, w nowych, unijnych warunkach, koncepcję oświaty polonijnej poprzez wykorzystanie nowoczesnych narzędzi polityki językowej Unii.

Dziękując organizatorom za możliwość uczestnictwa w zjeździe, trzeba Im także oddać ukłon za stworzenie wspaniałej duchowej atmosfery obrad. Uczestnictwo w mszach świętych, podczas których modlono się za pomyślność ojczyzny, pomyślność wszystkich uczniów polskiego pochodzenia i ich nauczycieli, za tych, którzy wspierają proces edukacyjny, prowadzony w niełatwych przecież warunkach, a także za pomyślny przebieg zjazdu - było niezapomnianym przeżyciem. 

                Zjazd Organizacji Polonijnych regionu morza Bałtyckiego




”Nauczanie języka polskiego jako ojczystego”
czyli nad czym radzono w Malmø i Kopenhadze
w dniach od 10 do 12 grudnia 2004 r.

Organizacje polonijne regionu morza Bałtyckiego z Danii i Szwecji przygotowały II Konferencję Bałtycką, której obrady poświęcono nauczaniu języka polskiego jako ojczystego. W pierwszym dniu konferencji jej uczestnicy byli gośćmi Konsula Generalnego w Malmø. Realizację merytorycznego programu rozpoczęto w drugim, bardzo pracowicie spędzonym dniu, wypełnionym do późnych godzin wieczornych obradami pod przewodnictwem działaczy Zrzeszenia Organizacji Polonijnych w Szwecji na czele z jego Prezesem, panią Marią Olssen. Jego kontynuację stanowiła wizyta w Kopenhadze w trzecim, ostatnim dniu, którą przygotował Przewodniczący Federacji Organizacji Polskich i Polsko-Duńskich w Danii, pan Roman Śmigielski.

W obradach uczestniczyło 30 nauczycieli i działaczy polonijnych ze Szwecji, Danii, Litwy, Rosji, Estonii, Łotwy, Finlandii. Gośćmi konferencji byli Polacy z Węgier: dyrektorka nowo założonej Ogólnokrajowej Szkoły Polskiej na Węgrzech, pani Ewa Ronayne, która jest także autorką ilustrowanego słownika polsko - węgierskiego dla dzieci polskich oraz dr Konrad Sutarski, Przewodniczący Ogólnokrajowego Samorządu Mniejszości Polskiej na Węgrzech, który zaprezentował węgierski model funkcjonowania mniejszości narodowej.
W programie konferencji przewidziano następujące formy pracy:
· wystąpienia gości:
- uczestnicy wysłuchali wystąpienia senatora RP, pana Tadeusza Rzemykowskiego, który przewodniczy senackiej Komisji Emigracji i Polaków za Granicą,
- głos zabrała również pani profesor Helena Miziniak z Wielkiej Brytanii, która jest Prezydentem Europejskiej Unii Wspólnot Polonijnych.
· programowe referaty:
- prof. Jan Mazur, vice - prezes Stowarzyszenia „Wspólnota Polska” przedstawił „Nowe metody kształcenia w związku z certyfikacją języka polskiego”. Profesor, który jest wice- przewodniczącym Państwowej Komisji Poświadczania Znajomości Języka Polskiego Jako Obcego scharakteryzował system certyfikacyjny oraz możliwości wykorzystania go w programach nauczania języka polskiego jako ojczystego,
- Krystyna Sadowska z Francji przygotowała referat pt. „Nieprzemijające wartości polskiej mowy”,
- dr Joanna Wójtowicz zaprezentowała „Działania Polonijnego Centrum Nauczycielskiego w Lublinie na rzecz oświaty polonijnej”. Było to wystąpienie charakteryzujące ofertę programowo - szkoleniową Centrum, proponowane metody doskonalenia oraz dotychczasowe osiągnięcia.
- dr Krystyna Gąsowska z krakowskiego Oddziału „Wspólnoty Polskiej” przybliżyła założenia Polonijnego Forum Oświatowego, które odbędzie się w tym roku w Bielsku - Białej.
· prezentacje stanu oświaty polonijnej w poszczególnych krajach regionu:
- Litwę reprezentowała trójka Polaków. Prezes Polskiej Macierzy Szkolnej, pan Józef Kwiatkowski i nauczycielka pani Anna Gulbinowicz scharakteryzowali szkoły polskie na Litwie w latach 1990 -
2004 oraz nauczanie języka polskiego w polskich szkołach ogólnokształcących. Natomiast pan Michał Mackiewicz mówił o specyfice szkół sobotnio – niedzielnych w tym kraju.
- Szkolnictwo polskie na Łotwie omówiła pani Edyta Dmuhowska-Grava.
- O sprawach szkolnictwa polskiego w Finlandii opowiadała p. Urszula Droganowska.

- Sytuację szkolnictwa polskiego w Danii zaprezentował nauczyciel języka polskiego i koordynator Towarzystwa Krzewienia Oświaty Polskiej w Danii, pan Roman Miedzianogóra. W swoim wystąpieniu zwrócił uwagę na istotną zmianę jakościową w sytuacji języka polskiego, która rozpoczęła się po wstąpieniu Polski do Unii Europejskiej. W Danii zaczyna się proces odbudowania punktów nauczania języka polskiego w związku z dyrektywą unijną zalecającą państwom stowarzyszonym tworzenie systemu preferującego oficjalne języki unijne. Nauczyciele języka polskiego w Danii zostali już przeszkoleni w tematyce certyfikowania języka polskiego jako obcego.

- Naukę języka polskiego w Estonii przedstawił pan Ryszard Sondowicz, prezes Związku Polaków w tym kraju.
- Historię i rozwój nauczania języka polskiego w Szwecji na przykładzie Sztokholmu scharakteryzowała pani Joanna Janasz. System szwedzki funkcjonuje na podobnych zasadach jak w Danii. Jednak w Szwecji grupy językowe są mniejsze, około 5 do 7 uczniów. Dla nauczycieli oznacza to konieczność dojazdu do wielu szkół, do których uczęszczają dzieci polskiego pochodzenia.
- Nauczycielka z Rosji, pani Halina Subotowicz - Romanowa przedstawiła nauczanie języka polskiego w Rosji, a dr Irena Romanowska, też z Rosji, zastanawiała się w swojej prezentacji, czy język polski w Petersburgu można określić mianem języka ojczystego, czy obcego.
· prezentacje stanu oświaty polonijnej spoza regionu
W tej części obrad uczestnicy wysłuchali wystąpień gości konferencji z Węgier, którzy przedstawili model funkcjonowania polskiej mniejszości narodowej. Zarówno prezes Ogólnokrajowego Samorządu Mniejszości Polskiej na Węgrzech jak i dyrektor Szkoły Polskiej prowadzonej przez ten samorząd podkreślali, że Węgrzy stworzyli bardzo dobre warunki dla rozwoju oświaty polskiej w tym kraju. Do szkoły polskiej uczęszcza obecnie 700 uczniów a placówka ta prowadzi zróżnicowane formy kształcenia, m.in. korespondencyjne.
· dyskusja - uczestnicy dyskutowali o kilku ważnych problemach oświaty polonijnej, m.in.
1. modelach doskonalenia i dokształcania nauczycieli polonijnych,
2. systemie certyfikowania języka polskiego jako obcego i jego potencjalnym wpływie na oświatę polonijną,
3. motywacjach do uczenia się języka ojczystego,
4. sytuacji edukacyjnej dzieci polskich przyjeżdżających z rodzicami do pracy po otwarciu unijnego rynku pracy i możliwym programie polonijnej pomocy.
· praca w grupach problemowych - powołano trzy zespoły:
1. zespół do spraw programu działania komisji oświatowej EUWP, 2. zespół do spraw certyfikacji języka polskiego, 3. zespół do spraw programu i form doskonalenia nauczycieli polonijnych.
Prezentacją wniosków z prac grup problemowych zakończono merytoryczną część konferencji, bardzo sprawnie poprowadzoną przez dr Tadeusza Piłata ze Zrzeszenia Organizacji Polonijnych ze Szwecji.
W ostatnim dniu konferencji, po wysłuchaniu polskiej mszy w kościele, nauczyciele udali się do Kopenhagi, gdzie wzięli udział w realizacji krajoznawczej oferty programowej szlakiem od Pani Morza, Syrenki kopenhaskiej, poprzez rezydencję królewską w Amalienborgu, Strøget, Ratusz, Tivoli aż do pięknego starego dworca kolejowego Kopenhaga Główna. Historię miasta i jego głównych zabytków przygotował dla gości Przewodniczący Federacji, pan Roman Śmigielski.

Szczęśliwie nie był to jeden z tych wietrznych i deszczowych dni, których nie brakuje w Danii a Kopenhaga, wystrojona w bożonarodzeniowe dekoracje, rozświetlona tysiącami świateł, prezentowała się wyjątkowo pięknie.

Na zakończenie relacji z konferencji warto zadać sobie pytanie, co stanowi jej istotny, rzeczywisty dorobek. który uczestnicy zabrali do swoich krajów:
· nauczyciele mogli omówić najważniejsze aktualne problemy oświatowe i zadania, jakie stoją przed oświatą polonijną,
· mogli także dokonać wspólnych wiążących ustaleń co do realizacji programów oświatowych w swoich krajach,
· wymienili doświadczenia i wzmocnili identyfikację ze swoją misją zawodową i społeczną,
· zapoznali przedstawicieli Senatu RP i Wspólnoty Polskiej z najważniejszymi problemami oświaty polonijnej,
· wzmocnili więzi zawodowe i osobiste,
· na końcu wreszcie poznali niektóre konteksty kulturowe i historyczne krajów, w których odbyła się konferencja.
Niewątpliwie działaczom i nauczycielom z obu organizacji: Zrzeszenia Organizacji Polonijnych w Szwecji i Federacji Organizacji Polskich i Polsko-Duńskich w Danii należą się wyrazy szczerego uznania za podjęty wysiłek merytoryczny i organizacyjny a panu Tadeuszowi Piłatowi ze Szwecji gratulacje za sprawne i bardzo profesjonalne poprowadzenie obrad.